Kontextualisierung von Künstlerinnen: Ein türkisch-deutscher Dialog
Duration: April 2026 bis Dezember 2026
Finanzierung: Agentur für Internationale Museumskooperation – AiM
„Kontextualisierung von Künstlerinnen: Ein türkisch-deutscher Dialog" ist ein Projekt im Rahmen des AIM-Programms „Engage in Dialogues" und zielt darauf ab, eine neue Partnerschaft zwischen dem TAM Museum und dem İzmir Museum of Painting and Sculpture aufzubauen.
Das Projekt befasst sich mit der Tatsache, dass Künstlerinnen, die zwischen der Türkei und Deutschland lebten und arbeiteten, systematisch marginalisiert wurden und in Museumssammlungen, der Wissenschaft und dem öffentlichen Diskurs weitgehend unsichtbar geblieben sind.
Durch die Identifizierung von „Sichtbarkeitslücken" — wie fehlender Dokumentation und unvollständigen biografischen Kontexten — wollen die Partnerinnen transkulturelle Biografien erforschen und vermitteln, die in unterschiedlichen historiografischen Traditionen verwurzelt sind.
Die Zusammenarbeit richtet den Blick darauf, wie Museen mit kuratorischer Sensibilität Geschlechterannahmen im Bereich der Transkulturalität begegnen können, die Interpretation und Besucher:innenerfahrung prägen. Durch Arbeitsbesuche und „Dialogue Labs" werden die kuratorischen Teams gemeinsam Ideen entwickeln, um die vielfältigen transkulturellen Austauschprozesse zu erkunden, die die Kunst des 19. Jahrhunderts in beiden Regionen geprägt haben.
Fallbeispiele von Frauengeschichten in der Kunst sammeln
Ein zentrales Ergebnis des Projekts ist eine Reihe von 4 bis 6 Pilot-Fallstudien über Künstlerinnen mit türkisch-deutschen transkulturellen Biografien.
Die Fallstudien werden gemeinsam vom TAM Museum und dem İzmir Museum of Painting and Sculpture entwickelt und untersuchen, wie diese Künstlerinnen dokumentiert, gesammelt und vermittelt wurden — und wo wesentliche Lücken bestehen.
Inspirations-Toolkit
Aufbauend auf den Erkenntnissen der Fallstudien entwickeln wir einen kompakten, frei zugänglichen Inspirations-Toolkit — eine praktische Handreichung mit Beispielen, Checklisten und Arbeitsabläufen, die von Museen und Kulturinstitutionen in Deutschland und der Türkei genutzt werden können.
Der Toolkit soll kuratorische, dokumentarische und bildungsbezogene Teams dabei unterstützen, einen geschlechtersensiblen Blick auf ihre eigenen Sammlungen und Ausstellungspraktiken zu entwickeln.
Öffentliche und fachliche Dialogveranstaltung in Berlin
Im November 2026 veranstaltet das TAM Museum eine hybride Fachveranstaltung in Berlin, die Kuratorinnen und Kuratoren, Kunsthistorikerinnen und Kunsthistoriker, Künstlerinnen und Künstler sowie Pädagoginnen und Pädagogen aus Deutschland und der Türkei zusammenbringt.
Die Veranstaltung umfasst eine Filmvorführung, einen Hauptvortrag, eine Podiumsdiskussion sowie die Präsentation der Pilot-Fallstudien und des Toolkits — und eröffnet so das Gespräch darüber, wie Museen den Beitrag von Künstlerinnen, die in beiden Ländern gewirkt haben, besser anerkennen und sichtbar machen können.
Cover page of the catalogue for the 1909 International Art Exhibition in Munich © Bayerische Staatsbibliothek
Kadın Sanatçıları Bağlamsallaştırmak: Bir Türk-Alman Diyaloğu
Süre: Nisan 2026 – Aralık 2026
Finansman: Uluslararası Müze İşbirliği Ajansı (Agentur für Internationale Museumskooperation – AIM)
"Kadın Sanatçıları Bağlamsallaştırmak: Bir Türk-Alman Diyaloğu", AIM'in "Diyaloglara Katılın" programı kapsamında TAM Müzesi ile İzmir Resim ve Heykel Müzesi arasında yeni bir ortaklık kurmayı hedefleyen bir projedir.
Proje, Türkiye ve Almanya arasında yaşamış ve çalışmış kadın sanatçıların müze koleksiyonlarında, akademik araştırmalarda ve kamusal söylemde büyük ölçüde görünmez kaldığı gerçeğini ele almaktadır.
Ortaklar, "görünürlük boşluklarını" —eksik belgeleme ve tamamlanmamış biyografik bağlam gibi— tespit ederek, farklı tarih yazımı geleneklerine yerleştirilmiş kültürlerarası biyografileri araştırmayı ve sunmayı amaçlamaktadır.
Bu iş birliği, müzelerin yorum süreçlerini ve ziyaretçi deneyimini şekillendiren kültürlerarasılık kesişimindeki toplumsal cinsiyet varsayımlarını küratöryel bir duyarlılıkla nasıl ele alabileceğine odaklanmaktadır.
Çalışma ziyaretleri ve "Diyalog Laboratuvarları" aracılığıyla küratör ekipleri, zengin kültürlerarası etkileşimleri keşfetmeye yönelik fikirler geliştirecektir.
Kadın Sanatçılara Yönelik Pilot Vaka Dosyaları
Projenin temel çıktılarından biri, Türkiye–Almanya kültürlerarası biyografisine sahip kadın sanatçılara odaklanan 4 ila 6 adet derinlemesine pilot vaka dosyasıdır. TAM Müzesi ve İzmir Resim ve Heykel Müzesi tarafından ortaklaşa hazırlanan bu dosyalar; sanatçıların nasıl belgelendiğini, koleksiyonlara nasıl dahil edildiğini ve nasıl aktarıldığını — ve kritik boşlukların nerede kaldığını ele almaktadır.
İlham Araç Seti
Pilot vaka dosyalarının bulgularından yola çıkarak, her iki ülkedeki müzeler ve kültür kurumlarının kendi koleksiyonlarına ve sergi pratiklerine toplumsal cinsiyet duyarlı bir bakış açısı kazandırmalarına yardımcı olmak amacıyla; örnekler, kontrol listeleri ve yeniden kullanılabilir iş akışları içeren kompakt ve açık erişimli bir İlham Araç Seti hazırlamaktayız. Araç seti, küratöryal, belgeleme ve eğitim ekiplerine pratik bir rehber sunmayı hedeflemektedir.
Berlin'de Kamuya ve Uzmanlara Yönelik Diyalog Etkinliği
TAM Müzesi, Kasım 2026'da Berlin'de hibrit bir kamuya ve uzmanlara yönelik diyalog etkinliğine ev sahipliği yapacaktır. Almanya ve Türkiye'den küratörler, sanat tarihçileri, sanatçılar ve eğitimcileri bir araya getiren bu etkinlikte film gösterimi, açılış konuşması, panel tartışması ile projenin pilot vaka çalışmalarının ve araç setinin sunumu yer alacaktır. Etkinlik, her iki ülkede faaliyet gösteren kadın sanatçıların katkılarının müzeler tarafından nasıl daha iyi tanınabileceğine ve temsil edilebileceğine ilişkin tartışmayı kamuoyuna açacaktır.
Daha Fazla Bilgi:
Contextualizing Women Artists: A Turkish-German Dialogue
Duration: April 2026 to December 2026
Funding: Agency for International Museum Cooperation (Agentur für Internationale Museumskooperation - AIM)
“Contextualizing Women Artists: A Turkish-German Dialogue" is a project in the context of the AIM's Program “Engage in Dialogues” to establish a new partnership between TAM Museum and İzmir Museum of Painting and Sculpture.
The project addresses the fact that women artists who lived and worked between Turkey and Germany have been marginalized and remain largely invisible in museum collections, academic research, and public discourse.
By identifying "visibility gaps"—such as missing documentation and incomplete biographical context—the partners aim to research and present transcultural biographies embedded in different historiographical traditions.
This collaboration focuses on how museums can address gender assumptions in the intersection of transculturality that shape interpretation and visitor experience with curatorial sensitivity.
Through working visits and "Dialogue Labs," the curatorial teams will develop ideas for exploring the rich transcultural exchanges that
Pilot Case Files on Women Artists
A core output of the project is a series of 4 to 6 in-depth pilot case files on women artists with Turkey–Germany transcultural biographies.
Developed jointly by TAM Museum and the İzmir Museum of Painting and Sculpture, each case file examines how these artists have been documented, collected, and narrated — and where critical gaps remain.
Inspiration Toolkit
Drawing on the findings of the pilot case files, we are developing a compact, open-access Inspiration Toolkit — a practical resource that includes examples, checklists, and workflows reusable by museums and cultural institutions in both Germany and Turkey.
The toolkit is designed to help curatorial, documentation, and education teams apply a gender-aware lens to their own collections and exhibition practices.
Public and Professional Dialogue Event in Berlin
In November 2026, TAM Museum will host a hybrid public and professional dialogue event in Berlin bringing together curators, art historians, artists, and educators from Germany and Turkey.
The event will feature a film screening, keynote, panel discussion, and the presentation of the project's pilot case studies and toolkit, opening the conversation about how museums can better recognize and represent the contributions of women artists who worked across both countries.
More Information:
